Kategori: Sasana Maha Guru

Bagian 10 – Pañcabyakta

Bagian ieu ogé dimimitian ku siloka. Sok sanajan judul pedaranna pañcabyakta (lima bukti, lima kanyataan), tapi istilah-istilah nu dijéntrékeunna mah lain lima, tapi aya 11 kecap. Istilah-istilah éta téh kacida héséna ditarjamahkeun sacara harfiah, tapi, copélna bisa dipikaharti maksudna tina pedaranana. TéksNihan sinangguh pañcabyakta ngaranya, silwakanya nihan: “sélajanem surawilé, panatarga sudyacawa,prayagamanem cégamaswa céwamibah krermawidu,céwayudé (da)nakalem […]

Bagian 9 – Caturupaya

Caturupaya hartina opat tarékah atawa opat usaha pikeun ngahontal tujuan. Tujuan nu rék dihontalna taya lian pikeun jadi manusa nu sampurna ngajalankeun tugasna di alam dunya. Pedaran ngeunaan caturupaya téh dimimitian ku siloka nu diwangun ku dua padalisan. Dina sapadalisanna ngandung dua kalimah nu ditandaan ku ayana tanda baca (fungtuasi) dina naskahna. Sanajan dina pedaranna […]

Bagian ka-8 – Pancaiyatna

Bagian kadalapan Sanghyang Sasana Maha Guru téh nerangkeun perkara pañcaiyatna. Pañcaiyatna téh hartina lima perkara anu kudu diperhatikeun enya-enya ku murid anu rék nyampurnakeun baktina kana darma. Ieu bagian dimimitian ku siloka. Éta siloka téh mangrupa parafraseu anu satuluyna dipedar dina eusina. Dina bagian ieu, urang hésé pikeun nangtukeun maksud kecap panca (lima), sabab dina […]

Bagian ka-7 – Dasanaraka

Dasanaraka téh sacara harfiah mah hartina sapuluh naraka. Tina ieu bab mah harti tina dasanaraka leuwih lega, nyaéta sapuluh kaayaan tina sapuluh indera (dasaindriya) anu bisa jadi cukang lantaran hiji jalma tigebrus ka naraka. Sapuluh indera nu dipiboga ku unggal jalma nyaéta ceuli, panon, irung, létah, sungut, kulit, leungeun, dubur, purusa (bobogaan), jeung suku teu […]

Bagian 6: Dasamala

Dasamala téh hartina méh sarua jeung dasakalésa (bagian 5 Sanghyang Sasana Maha Guru), nyaéta sapuluh ceda atawa sapuluh kaayaan kotor dina diri manusa. Dina téks-téks Sunda kuna nu lainna, biasana konsép dasamala téh sok disebutkeun babarengan jeung dasakalésa (upamana dina Séwaka Darma: 32 g-h). Ngan dina SSMG wungkul dasamala téh diwincik hiji-hiji. Dina téks Jawa […]

Bagian ka-3 (Manggala)

Bagian ka tilu dina Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG) téh nyaéta pedaran ngeunaan dasawredi. Pedaranna bisa dibagi jadi dua bagian. Nu kahiji nyaéta manggala (bubuka) ti pangarang kana hasil karyana, dibarung sasambat ka para déwa nu disembahna sangkan meunang anugerah. Bagian nu kadua ngabahas Dasawredi, nyaéta sapuluh wangun tulisan dina rupa-rupa média (pedaran ringkesna tiasa […]

Siksa Kandang, Siksa Kurung, Siksa Dapur

Nepi ka kiwari masih kénéh aya nu ngabédakeun, cara ngéjah kecap kandang dina kecap ‘siksa kandang karesian’ téh. Sawaréh aya nu dihijikeun kandang, sawaréhna deui dipisahkeun kanda ng. Nu ngéjahna dipisahkeun boga anggapan, yén kecap kandang téh asal kecapna tina kanda (Jawa kuna) nu hartina ‘bagian’ diwuwuhan ku kecap pangantét –ng. Cindekna Siksa Kanda ng […]